رو مغز من گوجه نذار!

نقدی بر مجموعه‌های تلویزیونی «چاردیواری» و «زن‌بابا» (در خبر آنلاين)

ادامه نوشته

سير فلسفه‌ی هنر - قسمت پنجم

ارسطو (Aristotle)

اين فيلسوف در پايان دوران خلاق يونان ظهور كرد و پس از مرگش دو هزار سال گذشت تا فيلسوفي تقريباً هم عرض او پا به عرصه‌ي وجود گذاشت. ارسطو اولين فيلسوفي است كه معلم‌وار به تدوين انديشه‌هاي خود پرداخت. رساله‌هاي او منظم و مباحثاتش تنظيم‌شده هستند.

ادامه نوشته

سير فلسفه‌ی هنر - قسمت چهارم

هنر و هنرمند در یونان باستان

1. دوره نخست: قبل از فلسفه – دوره‌ی اساطیر و عقل اسطوره‌ای (Mythos). همه‌ی وجوه هنر جنبه‌ی آیینی و نمایشی داشت = هنر اساطیری یا هنر دینی.

ادامه نوشته

مبارك باد

برخیز که می‌رود زمستان

بگشای در سرای بستان

نارنج و بنفشه بر طبق نه

منقل بگذار در شبستان

وین پرده بگوی تا به یک بار

زحمت ببرد ز پیش ایوان

برخیز که باد صبح نوروز

در باغچه می‌کند گل افشان

خاموشی بلبلان مشتاق

در موسم گل ندارد امکان

آواز دهل نهان نماند

در زیر گلیم و عشق پنهان

بوی گل بامداد نوروز

و آواز خوش هزاردستان

بس جامه فروختست و دستار

بس خانه که سوختست و دکان

ما را سر دوست بر کنارست

آنک سر دشمنان و سندان

چشمی که به دوست برکند دوست

بر هم ننهد ز تیرباران

سعدی چو به میوه می‌رسد دست

سهلست جفای بوستانبان

سعدی

سير فلسفه‌ی هنر - قسمت سوم

افلاطون (Plato)

الهيات مسيحي تا قرن 13 بيشتر تحت تاثير افلاطون است تا ارسطو.

ادامه نوشته

سير فلسفه‌ی هنر - قسمت دوم

در ادامه مطلب، اشاره‌ای گذرا دارم بر برخی فلاسفه کهن؛ و تنها به اندیشه‌هایی اشاره می‌کنم که در آینده‌ی سیر فلسفه‌ی هنر در نگرش سایرین تاثیرگذار بوده‌اند، هرچند غیر مستقیم.

ادامه نوشته

سير فلسفه‌ی هنر - قسمت اول

در این مباحث به روند شکل‌گیری دیدگاه‌های فلسفی در عالم هنر می پردازم. شاید بحث طولانی شود اما سعی می‌کنم عصاره‌ی مباحث هر فیلسوف و هر دورانی را بدون اضافات بیان کنم تا یک سیر معقولانه با ترتیب تاریخی از فلسفه‌ی هنر، در ذهن علاقمندان شکل گیرد. مشتاق نظرات و برداشت‌های خوانندگان گرامی هستم.

ادامه نوشته

هنر در دوران ماقبل تاريخ - بخش دوم

نمایش‌ و ریشه‌های کهن

در دنیای ماقبل باستان، هدف یک کار نمایشی، جنبه‌ی صرفاً اقتصادی و رفع نیازهای مبرم داشت. در مرحله‌ی پیشرفته‌ی فرهنگ انسان‌ها، جنبه‌ی نمادین (سمبولیک) آئینی به خود گرفت. بسیاری از عناصر مهم در تئاتر امروز، ریشه در نمایش‌های قبیله‌ای ماقبل و مابعد دوران کشاورزی دارد.

ادامه نوشته

هنر در دوران ماقبل تاريخ - بخش اول

نقاشی‌های درون غارها

براي درك هنر پيش از تاريخ و آشنايي با نحوه‌‌ي ظهور و منشاء هنر در دوران‌هاي اوليه پيدايش بشر، بايد به دوره‌‌هاي پارينه، ميانه و نوسنگي بازگرديم.

ادامه نوشته

کمی هم تامل، در سرنوشت کودکانمان

دانش‌آموزان روستای " یسرگچن" شهرستان گنبد کاووس در شرق گلستان هر روز صبح مجبورند برای رفتن به مدرسه از عرض رودخانه خروشان گرگان‌رود با عمق ۳ تا ۵ متر از عرض ۵۰ تا ۱۰۰ متری رودخانه با قایقی که فاقد وسایل ایمنی‌ست عبور کنند و به مدرسه بروند.

بقیه تصاویر در ادامه مطلب:

ادامه نوشته

لئوناردو داوينچي – 1452 تا 1519 - قسمت دوم

(منبع: تاريخ تمدن ويل دورانت - رنسانس)

V - شخصيت لئوناردو

حال ببينيم اين استاد بزرگ هنر چگونه مردي بود. چندين تصوير هست كه به موجب ادعا سيماي او را نشان مي‏دهند. وازاري با حرارت بسيار از «زيبايي جسماني او كه هرگز چنانكه بايد ستوده نشد» و «ظاهر پيراسته‏اي كه بسيار زيبا بود و هر روح غمگيني را شاد مي‏كرد» سخن مي‏گويد؛ اما اظهارات وازاري مبني بر مسموعات بود و ما هيچ‏گونه بينه‏اي براي قبول چنين ادعايي در دست نداريم. حتي در سنين ميانه،‌ لئوناردو ريش درازي مي‏گذاشت و آن را بدقت معطر و مجعد مي‏ساخت. تصويري از لئوناردو، كه به وسيلة خودش كشيده شده است، صورت پهن و لطيفي را با زلف آويخته و ريش سفيد نشان مي‏دهد. اين تصوير اكنون در كتابخانة سلطنتي وينزر موجود است. تابلو پرارزشي در تالار هنري اوفيتسي او را با چهرة نيرومند، چشمان متجسس، موي و ريش سپيد، و كلاه سياه نشان مي‏دهد. اين تابلو كار يك نقاش ناشناس است.

ادامه نوشته

واژه ها

"وقتی آدم از ریشه های

عدم
                                        و سعی از ریشه های یأس
                                        می آید
                                                                   وقتی یک تفاوت ساده در
                                                                    حرف
           کفتار را به کفتر تبدیل
           می کند
                                              باید به بی تفاوتی واژه ها
                                                           و واژه های بی طرفی
                                                                                                      مثل نان دل بست ;
                                                                                                      نان را از هر طرف بخوانی

                                                                                                                                                    نان است."

(قیصر امین پور) 

لئوناردو داوينچي – 1452 تا 1519 - قسمت اول

(منبع: تاريخ تمدن ويل دورانت - رنسانس)

I- تحول: 1452- 1482

جذابترين فرد دورة رنسانس در 15 آوريل 1452 نزديك قرية وينچي، تقريباً درصد كيلومتري فلورانس، متولد شد. مادرش دختري روستايي به نام كاترينا بود كه زحمت عقد شرعي با پدر او را به خود نداد. فريب‏دهندة‌ او، پيرو د/ آنتونيو، از وكلاي دعاوي نسبتاً ثروتمند بود. در آن سال كه لئوناردو از مادر زاده شد، پيرو با زني همشأن خود ازدواج كرد. كاترينا ناچار بود به يك شوي روستايي راضي شود؛ طفل نامشروع خود را به پيرو و زنش سپرد، و لئوناردو، بدون مهر مادري،‌ در يك محيط نيمه‏اشرافي تربيت شد. شايد در همان اوان كودكي بود كه عشق به لباس زيبا و نفرت از زنان در وي پديدار شد.

ادامه نوشته

برداشتي از زندگي حوزوي سيدمحمدحسين طباطبايي - فريد مدرسي (شهروند امروز)

شايد نگاه رسمي و حكومتي به زندگاني علامه جليل‌القدر را از تلويزيون ديده باشيد. اما آنچه در زير مي‌خوانيد نگاهي متفاوت و واقعاً تامل‌برانگيزي به زندگي اين مرد بزرگوار تاريخ فلسفه و دانش است. 

ادامه نوشته

جاده‌ي گم شده‌ي دين!

نقاشي: عليرضا ذاكري/ زمستان 1382

نام نقاشي را خود نقاش بر آن نهاده است. نماد دين، مسجدي است بر بالاي تپه‌اي نه چندان سرسبز كه دنياي امروز را ترسيم مي‌كند. آسمان آبي نيست و تنها رنگ دل‌انگيز در نقاشي كه توجه بيننده را در ابتدا به خود جلب مي‌كند، متعلق به بناي بالاي تپه است. چرا بالاي تپه؟ نقاش براي ساحت دين (مسجد) شأني بالاتر از ساير امور قائل است كه طالبان و جويندگان معنويت براي دستيابي به آن بايد زحمت طي طريق را متحمل شوند.

درخت خشكيده كه آخرين و نزديك‌ترين اميد و همدم مسجد است نه تنها هيچ نشانه‌اي از حيات در خود ندارد بلكه حتي نشاني از وجود ابر و آب براي زندگي دوباره در اطراف آن به چشم نمي‌خورد.

و اما "جاده"؛ كه نقاش با نامگذاري بر روي تابلو: "جاده‌ي گم شده‌ي دين" نظر بيننده را به جستجو براي يافتن آن (جاده) در نقاشي فرا مي‌خواند. اما آنچه كه نقاش انتظار دارد مخاطب حس كند را به خوبي القا مي‌كند كه جاده‌اي بوده و حالا به خاطر نبود "رهرو" از نظرها محو شده است.

فضاي كلي اثر بسيار تاسف‌بار و مايوس كننده است. نهاد دين به تدريج به اثري مخروبه و يا دستكم باستاني بدل خواهد شد.

بزرگ، بزرگ و بزرگتر

اين طرح را در وبلاگ آقاي ذاكري ديدم. نمي‌دانم هنر ايشان است يا كس ديگر. اما در عين سادگي به مدد انديشه‌اي پخته كه در آن مستتر است، بيننده را در فكر فرو مي‌برد. 

علاقه و تشنگي و حتي حرص زدن خيلي‌ها براي بزرگ شدن نه بزرگوار ماندن، هميشه قابل كنترل نيست. وقتي اين ولع از گنجايش و ظرفيت‌ها خارج مي‌شود فرد را نيز به نابودي مي‌كشاند.

با كمي دقت در اطرافمان شاهد افراد، شركت‌ها، گروه‌ها، نهادها، سازمانها، دولتها و... هستيم كه تلاش مي‌كنند تا به تمامي امكانات و قدرت‌ها دست يابند و "توان مطلق" شوند. به تعبير اين تصوير غافل از آنكه خود نابودگر خويش خواهند بود.

عيد سعيد قربان مبارك باد

اثر: رامبراند [Rembrandt Van Rijn] «هلند ۱۶۰۶-۱۶۶۹»

براي اندازه‌ي بزرگتر تصوير روي آن كليك كنيد

نقاشی 4

زيبايي ماندگار

برخی از صاحب‌نظرات معتقدند که زیبایی مستقل از بیننده است. اما با وجود تفاوت‌ها در میان اقوام و ملیت‌های گوناگون چنین نمی‌توان گفت.

ادامه نوشته

نقاشی 3

زیبایی، طبیعت، هنر و هنرمند

عشق، مادر زیبایی است نه فرزند آن؛ عشق تنها مبدا نخستین زیبایی است که چنانکه گفته شد در اشخاص است نه در اشیاء؛ اما هزاران چیز است که به نظر ما زیبا می‌آیند و ظاهراً هیچ‌گونه رابطه‌ای با عشق ندارند.

ادامه نوشته

نقاشی 2

در ادامه سلسله نوشتارها در خصوص نقاشی در دو بخش به مفهوم زیبایی خواهم پرداخت: زیبایی چیست؟ درک زیبایی در حیوان، انسان و نیاز به زیبایی و زیبایی در هنر. نظرات شما عزیزان مشوق و باعث سرور خواهد بود.

*زیبایی چیست؟

ادامه نوشته